Literal Ne Demek? TDK’ya Göre Literal Anlam ve Mecaz Farkı

Özellikle çeviri, edebiyat ve dilbilim alanlarında karşımıza çıkan literal kelimesi, bir ifadenin nasıl anlaşılması gerektiğini belirten önemli bir terimdir. Peki, literal ne demek? Literal anlam ile mecazi anlam arasındaki fark nedir?

Literal Kelimesinin Anlamı Nedir?

Literal, bir kelimenin veya ifadenin “gerçek, temel, sözlükteki ilk anlamıyla” kullanılması demektir. Herhangi bir mecaz, yan anlam veya yorum içermeyen, harfi harfine anlamdır.

Türk Dil Kurumu (TDK) bu kelime için doğrudan bir karşılık sunmasa da, anlamı “harfi harfine, sözcüğü sözcüğüne, gerçek anlamıyla” olarak açıklanabilir. İngilizce kökenli bu kelime, uluslararası bir terim olarak dilimizde de kullanılmaktadır.

Literal ve Mecaz Anlam Arasındaki Fark

Bu farkı bir örnekle anlamak çok kolaydır:

• “Bu sınav o kadar zordu ki, resmen ateşle oynadım.” ➡️ Bu cümlede “ateşle oynamak” mecazi anlamdadır ve “büyük risk almak” demektir.
• “Çocukları uzak tutun, o ateşle oynuyor.” ➡️ Bu cümlede ise “ateşle oynamak” literal anlamdadır. Kişi gerçekten de alevlerle temas halindedir.

Kelimenin Kökeni

Literal kelimesi, “harf” anlamına gelen Latince “littera” kelimesinden türemiştir ve dilimize İngilizce “literal” üzerinden geçmiştir.

Literal Çeviri Nedir?

Literal çeviri (veya motamot çeviri), bir metni kaynak dilden hedef dile kelimesi kelimesine, deyimleri veya kültürel ifadeleri dikkate almadan çevirme işlemidir. Bu tür çeviriler genellikle anlamsız veya komik sonuçlar doğurabilir.